André Yinda
De wereldorde denken. Handelen voor wie niet gezien wordt. Ik doceerde in Yaoundé, verdedigde mijn proefschrift in Parijs, leidde inschakelingsprojecten in Brussel. Overal dezelfde breuklijn : talenten, wijken, hele volkeren die instellingen bekijken zonder ze te zien. Daar wijd ik mijn stem en mijn inzet aan : analyses, terrein, voorstellen.
Er zijn zij naar wie geluisterd wordt, en al die anderen die men niet eens meer hoort.
Onze tijd stapelt de blinde vlekken op : werk dat sneller verandert dan ons beleid, democratieën die aan zichzelf twijfelen. Ik neem het woord om ze te belichten, en om voorstellen te doen.
« Een rechtvaardige orde legt wie stoort niet het zwijgen op. Ze maakt ruimte voor hen. »
Werk & waardigheid
Werk als eerste vorm van erkenning. Talenten en trajecten zichtbaar maken die de markt over het hoofd ziet.
Charleroi & Brussel
Twee steden, één engagement : in Charleroi twintig jaar burgerinzet, inschakeling en diversiteit ; in Brussel een jonge, veelkleurige hoofdstad die moet werken voor al haar inwoners, gemeente per gemeente.
Euro-Afrikaanse betrekkingen
Voorbij het tegenover elkaar staan van een vergrijzend Europa en een Afrika van twintig : een relatie tussen gelijken, gebouwd op wederzijds belang.
Kameroen tussen Afrika en Europa
Een diaspora die twee continenten verbindt : haar steunen en begeleiden in haar ondernemings-, opleidings- en investeringsprojecten, zodat ze een brug wordt in plaats van een ballingschap.
Gelijke kansen
School, opleiding en de eerste job als toegangspoort : niemand mag beoordeeld worden op zijn naam of zijn adres.
Democratie & participatie
Burgers die mee beslissen, niet alleen geraadpleegd worden : de palaver als methode, het conflict als hulpbron.
De wereldorde
Van Machiavelli tot vandaag : macht, vrede en democratie denken in een wereld die zich hertekent.
Twee werelden die elkaar aanvullen
Filosoof van opleiding en manager op het terrein, deel ik mijn loopbaan tussen twee werelden die elkaar voeden : academisch onderzoek in de politieke filosofie en internationale betrekkingen, en de leiding van organisaties met maatschappelijke impact in België.
Van Kameroense afkomst, gevestigd in Brussel en Charleroi sinds het begin van de jaren 2000, leidde ik centra voor beroepsopleiding en -inschakeling, bekleedde ik functies als algemeen directeur en senior expert binnen publieke instellingen en de sociale economie op federaal en regionaal niveau, alvorens Incluseo consulting op te richten, en daarna Joboost, een adviesbureau voor human resources management.
Deze dubbele achtergrond — academisch en operationeel — legt me één vereiste op : denken en handelen verbinden, in een organisatie, in een stad als Brussel, net als in de betrekkingen tussen Europa en Afrika.
- Gevestigd in
- Brussel & Charleroi, België
- Opleiding
- Doctoraat in de politieke wetenschappen, EHESS (Parijs)
- Domeinen
- Governance & Executive Management · Beroepsopleiding & -inschakeling · Diversiteit & Inclusie · Migratie & Afrikaanse politiek · Internationale betrekkingen · Politieke filosofie
- Talen
- Frans · Engels · Nederlands
- Netwerk
Terreinervaring tussen onderzoek en het leiden van organisaties
Chronologisch overzicht van de bekleede functies, van universitair onderwijs in Yaoundé tot de leiding van een adviesbureau in Brussel.
Adviesbureau voor human resources management : onderzoek, vorming, rekrutering en plaatsing.
Oprichting en ontwikkeling van een adviesbureau voor diversiteit en inclusie van organisaties : audits, vorming, coaching en strategische begeleiding voor bedrijven, publieke instellingen en de non-profitsector, over de vijf pijlers van diversiteit (leeftijd, gender, handicap, afkomst, geaardheid).
Algemeen bestuur, personeelsbeheer, coördinatie van onderzoeks-, vormings-, coaching- en publicatieactiviteiten; institutionele vertegenwoordiging en budgettair toezicht.
Opstellen van opleidingshandboeken en ontwerpen van pedagogische instrumenten voor consulenten die werkzoekenden begeleiden; voorbereiding en opvolging van Europese projecten (ESF, EFRO, Horizon Europe) voor meer dan €21M aan financiering.
Coördinatie van een college van academische experten en onderzoekers rond de oprichting, financiering en ontwikkeling van het Centrum voor Onderzoek en Informatie over Beleid en Transparantie.
Algemene leiding van een centrum voor beroepsopleiding en -inschakeling : projectbeheer, personeels- en financieel beheer, pedagogisch ontwerp, ontwikkeling van partnerschappen en fondsenwerving.
Opzetten van de structuur en samenstellen van het team; dagelijkse coördinatie van een centrum voor inschakeling via mobiliteit, projectontwikkeling en fondsenwerving.
Postdoctoraal onderzoek, vervolgens coördinatie van programma's internationale betrekkingen; ontwerp en leiding van doctorale seminaries over koloniale herinnering en het denken van Machiavelli.
Studies, syntheses en beleidsvoorstellen voor het internationaal milieubeleid van de Belgische federale regering.
Coördinatie van het doctoraatsseminarie politieke wetenschappen; fundamenteel onderzoek in de politieke filosofie, fondsenwerving voor onderzoeksprojecten.
Onderwijs en onderzoek in politieke filosofie, Faculteit Kunsten, Letteren en Menswetenschappen; geassocieerd onderzoeker bij GRAPS, Universiteit van Yaoundé II.
Wat ik organisaties te bieden heb
« Ordenen is niet controleren. »
Inclusief strategisch management
Organisaties en teams leiden rond governance met sterke maatschappelijke impact.
Vorming & pedagogisch ontwerp
Handboeken, instrumenten en opleidingstrajecten ontwerpen voor beroepsinschakeling.
Diversiteit & Inclusie
Organisaties auditeren, vormen en begeleiden over de vijf pijlers van diversiteit : leeftijd, gender, handicap, afkomst, geaardheid.
Onderzoek & politieke analyse
Politieke filosofie, internationale betrekkingen, koloniale herinnering — twintig jaar academisch onderzoek.
Financieel beheer & ontwikkeling
Budgetten, fondsenwerving, rapportering over Europese projecten (ESF, EFRO), opvolging van overheidssubsidies.
Communicatie & vertegenwoordiging
Publiek spreken, belangenbehartiging, leiden van institutionele en maatschappelijke netwerken.
Academische wortels
Doctoraat in de politieke wetenschappen, EHESS (Parijs)
Proefschrift : « Orde brengen in de wereld : een machiavellistische kunst », onder leiding van Pierre Manent — hoogste onderscheiding, met eenparige felicitaties van de jury.
1e jaar doctoraatsopleiding (gelijkw. DEA), Universiteit van Yaoundé I
Specialisatie politieke filosofie — masterproef : « Het kosmopolitisme bij Kant en Machiavelli ».
Master in de filosofie, Universiteit van Douala
Specialisatie moraal- & politieke filosofie — masterproef : « Moraal en politiek in Machiavelli's De vorst ».
Bachelor filosofie en menswetenschappen, Universiteit van Douala
Aanvullende vorming : sociaal recht (UCM, 2010) · English for Business, Cambridge (2009) · Bedrijfsbeheer, Bruxelles Formation (2008).
- Prix Raymond Aron — 2005Onderscheiding voor onderzoekswerk in politiek en strategisch denken, Société des amis de Raymond Aron, Parijs.
- Beurs Brain Back to Brussels — 2008Regering van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, beste postdoctoraal onderzoeksproject.
- Beurs CODESRIA — 2001Beursprogramma voor proefschriften, Dakar.
Geschriften & lezingen
Bibliografische selectie op basis van mijn gepubliceerde werk — volledige lijst beschikbaar op aanvraag.
Mijn boeken
Beweeg de muis erover om te pauzeren. Klik op een cover om te bestellen op Amazon.Veeg om te bladeren. Tik op een cover om te bestellen op Amazon.Boeken en artikels hieronder met een link kunnen rechtstreeks online besteld of gelezen worden, telkens naar hun eigen bron.
Boeken
- Montesquieu décolonial ? Critique du débat sur la séparation des pouvoirs en Belgique, New York, KDP Amazon Press, 2019.Nederlandse titel : « Decoloniaal Montesquieu? Kritiek op het Belgische debat over de scheiding der machten »
Bestellen op Amazon - L'art d'ordonner le monde. Usages de Machiavel, voorwoord door Pierre Manent, Parijs, L'Harmattan, reeks « Pouvoirs comparés », 2008.Nederlandse titel : « De kunst om de wereld te ordenen. Het gebruik van Machiavelli »
Bestellen op Amazon
Hoofdstukken in verzamelwerken
- « Chemins d'intégration : prolégomènes afropolitains », in K. Gyssels (red.), Présence africaine en Europe et au-delà, Parijs, L'Harmattan, 2010, p. 193-213.
- « De Toussaint Louverture à Jean-Michel Basquiat : le lien de la subversion », in M. Beniamino & A. Thauvin-Chapot (red.), Mémoires et cultures : Haïti 1804-2004, Limoges, PULIM, reeks « Francophonies », 2006, p. 119-133.
- « Critique de la citoyenneté transnationale », in H. Gafaïti, P. M. E. Lorcin & D. G. Troyansky (red.), Migrances, diasporas et transculturalités francophones, Parijs, L'Harmattan, 2005, p. 153-174.
- « Pour une philosophie de l'immigration », in L. Sindjoun (red.), État, individus et réseaux dans les migrations africaines, Parijs, Karthala, 2004, p. 333-354.
- « Le Cameroun entre guerre et paix en Afrique », in D. Abwa (red.), Dynamiques d'intégration régionale en Afrique centrale, Yaoundé, Presses universitaires de Yaoundé, 2001, p. 639-676.
Wetenschappelijke artikels
- « Machiavel et les néoconservateurs : le défi de l'Empire », Études internationales, vol. XXXVIII, nr. 1, maart 2007, p. 33-50.
Lezen op Érudit - « Prophètes, guerre et politique en Afrique centrale : un tropisme florentin », Enjeux, nr. 33, 2007, p. 20-26.
- « Mémoires indociles : de Louverture à Basquiat », Tumultes, nr. 27, nov. 2006, p. 69-88.
- « La mémoire internationale de l'Afrique », Polis — Cameroens tijdschrift voor politieke wetenschappen, nr. 11, 2004, p. 25-45.
- « Penser les relations internationales africaines : des problèmes aux philosophèmes », Polis, nr. 8, 2001, p. 141-158.
- « Entre paix et guerre(s) aujourd'hui : l'ambivalence perturbatrice des exercices politiques postmodernes », Dialogue & Reconciliation, nr. 1, dec. 2001, p. 85-115.
- « Sequences of a Meeting with Pierre Manent », Cahier AMEP, nr. 1, 2014, p. 37-42.
Geselecteerde lezingen
- « La palabre africaine et la démocratie inclusive », Studiedag over mondelinge overlevering, Philocité, Universiteit van Luik, 12.11.2019.
- « La quête africaine de civilisation », Internationaal congres CERDOTOLA, Yaoundé, 18-21.06.2015.
- « Machiavel dans les relations internationales : réceptions, usages, projections », Doctoraatsseminarie, Institut d'études européennes, ULB, 19.02.2009.
- « Imperial Way of Doing Democracy », XXe Congres van de International Political Science Association, Fukuoka, Japan, 09.07.2006.
- « Immigration in the New International Relations », Texas Tech University, 21-23.03.2001.
Volledige lijst van lezingen en conferenties (15+ optredens, 1999-2019) beschikbaar op aanvraag.
Publieke bijdragen
- « Pour un leadership libéral inclusif dans la politique belge », Blog Mediapart, 03.09.2019 — lees het artikel.
- « Cinquantenaire des indépendances africaines : un bilan critique », Bruxelles Laïque Échos, nr. 69, 2010, p. 45-49 — lees het artikel.
- « On ne doit pas perdre l'espoir en l'humanité », groot interview, Dimanche, 11 september 2022.
Bibliografische noot : mijn naam werd zonder mijn toestemming, als auteur van een nawoord, op de cover gedrukt van het boek van Charles Ateba Eyene Le Cameroun sous la dictature des Loges… (Yaoundé, Éditions Saint-Paul, 2012).
Maatschappelijk engagement & professionele netwerken
- 2017 — 2019Voorzitter, Charleroi Alternative — burgerbeweging voor de verdediging en bevordering van lokale en regionale politieke participatie.
- 2015 — 2017Uitvoerend secretaris, Collectif Charleroi Diversité — federatie van verenigingen die strijden tegen discriminatie en diversiteit bevorderen.
- 2014 — 2017Animator van de burgercafés van Charleroi.
- 2012 — 2014Bestuurslid, Association Belge de Science Politique — Communauté Française (ABSP-CF).
- 2010 — 2012Bestuurslid, Centre régional d'intégration de Charleroi (CRIC).
Economische & institutionele netwerken
Wetenschappelijke netwerken
Op het terrein
Twintig jaar actie in Charleroi en Brussel: opleiding, inschakeling, burgerdebat.









Debatteren, doorgeven, samen bouwen
Een uitnodiging voor een debat of een lezing, een persaanvraag, een academische samenwerking, of een student of jonge professional die raad zoekt om vooruit te komen : mijn deur staat open.




